Enter heeft twintig namen geadopteerd van het Nationaal Holocaust Namenmonument. Walter van Rossum, hoofdredacteur NAC, in gesprek met initiatiefnemer Wim Grooten.

Foto: Wichard Manenschijn

Enter heeft twintig namen geadopteerd. Vanwaar deze adopties? Hoe is dit initiatief tot stand gekomen en wat is het verhaal erachter?

Grooten: Er wordt in ons dorp Enter elk jaar een "Haringparty" georganiseerd door de plaatselijke middenstand en het bedrijfsleven. De opbrengst daarvan wordt verdeeld over een aantal doelen die door iedereen kunnen worden voorgesteld. Dit jaar (2025) heb ik voorgesteld om van het Nationaal Holocaust Namenmonument de twintig namen van Joodse dorpsgenoten die zijn weggevoerd en vermoord te adopteren. 
Naast de over het dorp verspreid liggende Stolpersteine is voor deze mensen sinds een aantal jaren een monument in Enter opgericht waarop hun namen zijn vermeld.

Foto: Wichard Manenschijn. De pijl op deze foto wijst naar het stuk grond dat je op de volgende foto ziet.

Foto: Wichard Manenschijn

Voor dit monument is geld bij elkaar gebracht vanuit de bevolking van Enter. Maar voor het Nationale Monument was plaatselijk, helaas, niets of weinig geregeld. Dit leek mij een waardevolle toevoeging. Het is belangrijk dat we de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust, niet vergeten en dat we de slachtoffers blijvend een naam geven. Het bestuur van de “Haringparty” was meteen enthousiast en stelde daarom ook het gevraagde bedrag van € 1.000,- beschikbaar. Omdat het bestuur van de “Haringparty” en ook ikzelf vonden dat niet onze namen op de certificaten hoorden te staan hebben wij samen besloten om de naam van Enters Erfgoed te laten vermelden omdat het toch eigenlijk een bedrag is wat werd samengebracht door de gehele Enterse bevolking. De certificaten hebben, ingelijst, een plaats gekregen binnen het gebouw van de Stichting Enters Erfgoed, het Klompen- en zompenmuseum.

Op de website van Enters Erfgoed zie ik dat er veel informatie over het Joodse verleden van Enter te vinden is. Hoeveel Joodse inwoners had Enter? Was er een synagoge, een Joodse school, een Joods kerkhof? Ik lees iets over de arrestatie van 11 Joden in Enterbroek. Waren dat Joodse inwoners of uit andere steden? 

Grooten: Enter had voor de bezetting een vrij kleine Joodse gemeenschap die voor het bezoek aan de synagoge op sjabbat waren aangewezen op de sjoel van Rijssen of Almelo. Ook hadden wij hier geen Joodse school of een Joodse begraafplaats. Ook daarvoor was men aangewezen op Rijssen of Almelo. Van de inwoners waren, vanaf augustus 1942, tien, samen met een oma uit Goor, dus elf, ondergedoken in de buurt van Enter. Op 10 mei 1943 werden ze, na verraad, door de Grüne Polizei gearresteerd en op 21 mei 1943 zijn ze allen in het vernietigingskamp Sobibor omgebracht.
Ook negen andere inwoners hebben de Shoah niet overleefd. Slechts enkele inwoners bleken na de bevrijding nog te leven. Alle namen van hen die het niet mochten overleven staan vermeld op het monument in ons dorp en gelukkig ook op het Nationale Holocaust Namenmonument.

Foto: Wichard Manenschijn

....................
Iedereen kan bijdragen aan het Nationaal Holocaust Namenmonument. Kies de manier die het beste bij u past.
Steun ons >>