Ik las in de krant van uw plan een 'holocaust-namen-monument' op te richten in het Wertheimpark in Amsterdam en ik moet zeggen dat ik dat een zeer goed plan vind! Vandaar dat ik gelijk een naam heb geadopteerd, Sara Arpels, geboren te Amsterdam 29 april 1892, vermoord in Sobibor 2 juli 1943. Waarom heb ik juist deze naam gekozen?

Dit  zijn mijn Grootouders van moeders kant. Ik heb tot mijn 17e jaar nooit geweten of vermoed dat er een Joodse kant was. Naar aanleiding van de dodenherdenking in 1961, zei mijn moeder plotseling “ik ben ook Joods”.  Mijn broer en ik keken haar stomverbaasd aan en zeiden, waarom heb je dat nooit gezegd, waarop zij antwoordde, “ik ben bang!”

Met nog vele andere familieleden, van zowel mijn vaders als mijn moeders kant, zijn o.a. alle vier mijn grootouders vermoord.

In memoriam: Henrica (Heintje) Bobbe de Vries.
Deze trouwring van 28 augustus 1889 is een aandenken aan onze lieve Overgrootmoeder, die in Auschwitz vermoord is in het barre jaar 1943.

Openlijk mijn naam hier schrijven, voelt al bijna als een bevrijding. Dat is dan ook gelijk de dubbele laag die je een levenlang met je meedraagt… Ik ben naar ik vermoed de jongste van de tweede generatie. Dat wat voor velen zo ontzettend lang geleden lijkt, is eigenlijk nog heel erg dichtbij. 

Mijn opa nam na de oorlog een pleegdochter in huis naast zijn 5 kinderen, een joodse vrouw uit Duitsland, die mijn tante werd. Ik heb iemand met haar familienaam geadopteerd. Waarschijnlijk was mijn opa ook van Joodse afkomst, maar dat zullen we nooit weten, want dat geheim ging mee het graf in.

Matje de Vries- Schellevis is mijn grootmoeder. Ik heb haar vreselijke gemist in mijn leven. Nu ikzelf oma ben van 4 kleinkinderen komt het nog harder binnen. Ook ben ik naar haar vernoemd.

Mijn moeder, Elsje Neeter, was 26 jaar toen haar beide ouders werden weggevoerd en vermoord. Het feit dat zij nooit heel lelijk heeft gesproken over de Duitsers in het algemeen vind ik nog steeds verbazingwekkend.

Mijn vader was actief in het verzet. Hij is echter midden 1944 door een slechte Nederlander verraden. Die gebeurtenis heeft een enorm effect op mijn leven gehad.

Mijn moeder is vernoemd naar haar overgrootmoeder Sophie Sachs.  Toen ik jong was vroeg ik of ze mij ook vernoemd heeft, wellicht naar de broer Hans van mijn vader.  Mijn moeder antwoordde beslist dat dat niet het geval was, maar dat ze Hans gewoon een leuke naam vond.

Dierbaren komen afscheid nemen en lieve woorden begeleiden het geheel.
Men rouwt en herdenkt. Dan begraven wij met elkaar de mens die zo juist afscheid heeft genomen van deze wereld.
De nabestaanden kunnen wat later het graf bezoeken, bloemen leggen en de steen met de naam aanraken. Zo blijft de overleden mens voortleven bij hen die hen dierbaar waren en krijgen wij vrede met het feit, dat een van ons er niet meer is. We kunnen gedenken en herdenken.

Als kind al speelde ik in de onderduikkast in mijn ouderlijk huis en hoorde een deel van het verhaal over de onderduik van het joodse echtpaar Sander en Regina Israëls - Kern bij mijn grootouders in Varsseveld. Hun oudste dochter is tijdens de onderduikperiode geboren. Ik logeerde ook bij hen en kwam onder de indruk.

Ik ben in Israël geboren, als enige dochter van ouders die in 1947 naar het toenmalige Palestina vertrokken omdat het leven ze in Amsterdam niets meer te bieden had: ouders, grootouders, broers, zusters, neven, nichten ..... iedereen was vermoord.

Vanmiddag ontving ik uw oproep deel te nemen aan het holocaust namen monument. Dat heb ik inmiddels gedaan, en de namen van mijn vier grootouders  “geadopteerd”.

Ondanks dat ik 11 jaar na de bevrijding geboren ben heeft de 2e wereldoorlog altijd ongemerkt een sluimerende rol gespeeld in mijn leven. Een groot gedeelte van mijn jeugd heb ik bij mijn grootouders doorgebracht.  Als er verhalen waren werden deze nooit met jaartallen aangeduid, maar met “voor de oorlog, in de oorlog en na de oorlog.”

Mijn broer en ik zijn als kind opgegroeid zonder opa. Dat lijkt niet zo heel bijzonder totdat ik er op enig moment achterkwam dat mijn vader zonder vader (en ook zonder opa trouwens) was opgegroeid. Natuurlijk hadden wij nog een opa, maar het was niet helemaal hetzelfde.

Aan mijn vader’s kant: hij bracht mijn tante Sofie Wittmann-Stein, haar man Emanuel en zoon Friedrich na de ‘Anschluss’ uit Wenen naar Nederland. In 1942 zijn ze gedeporteerd en in Auschwitz vermoord; andere familieleden van hem zijn vanuit Wenen gedeporteerd en vermoord. Hij bracht mijn grootmoeder Chana Stein ook naar Nederland, maar zij is in de Joodse Invalide in Amsterdam overleden voordat dit Instituut door de Nazis leeg gehaald en gedeporteerd is.

Mijn vader, violist is in 1943 door een NSBer verraden en uit zijn schuilplaats getrokken gedurende een razzia. Vader is gedeporteerd en gelukkig terug gekomen uit een der afschuwelijke kampen.

Hoe hard en afschuwelijk kan het leven zijn. Wat een aantal mensen ten deel valt is soms onbeschrijfelijk en wil je niet meemaken!

Joseph Schrijver heeft geen dagboek geschreven. Er is geen museum te vinden dat zijn naam draagt. Zijn leven is niet verfilmd en er is ook geen musical over hem gemaakt.  Tel de vingers van je hand en dan heb je, denk ik, het aantal nog in leven zijnde mensen dat Joseph Schrijver gekend heeft.

Wat een ontzettend goed initiatief is dit nieuwe Holocaust monument.Mag dit monument gaan dienen als een overdenking, een tastbaar iets, een waarschuwing dat dit NOOIT meer mag en kan gebeuren.

Maar bovenal een troost voor alle overlevenden en familieleden die deze tragedie hebben overleefd en doorstaan, maar nog iedere dag met deze zware last op hun schouders lopen.

Op 7 augustus 1927 gebeurde er een verschrikkelijk tramongeluk op de Naarderstraat in Laren. Twee trams botsten op elkaar. Bij dit ongeval vielen verschillende doden, waaronder 3 leden van een gezin. Het echtpaar Emanuel Lisser en Jeannette Vischschraper en hun dochtertje Greta. De achtjarige Nico overleefde het ongeluk als enige van het gezin, hoewel zwaar gewond. Er moest een been bij hem geamputeerd worden. 

Ik heb Jetje Wilhelmina de Vries uitgekozen, omdat zij een schoolvriendinnetje van mijn moeder is geweest. Ik heb het poëzie-album van mijn moeder nog in mijn bezit, en mijn moeder heeft vaak verteld over de joodse meisjes, die in haar klas zaten, en niet meer teruggekomen zijn na de oorlog.

Mijn oom, Guillame v.d. Boogaart is op 4 mei 1945 omgekomen op de Cap Arcona Daar is hij samen met zo'n 9000 andere Concentratie Kamp gevangen door de Duitsers als vee ingescheept.

Ik vind het een mooie gedachte dat er misschien een holocaustmonument komt.  Veel namen van omgebrachte Joodse mensen staan weliswaar vermeld in de voormalige Hollandse Schouwburg, maar het zou mooi zijn als er nog een monument komt met de namen van de vermoorde Joodse families. Ik hoop dat het gaat lukken en wens de initiatiefnemers veel succes.

Mijn naam is Sandra Jansen. Ik ben 48 jaar, getrouwd en moeder van 3 dochters. Ik ken dus alleen de verhalen van de oorlog via mijn grootouders en ouders. Mijn opa en oma hadden 3 Joodse onderduikers, deze hebben de oorlog overleefd.

Op 14 december 2013 werd mijn 1e kleinkind, een jongen, Levie geboren. Hij is vernoemd naar mijn grootvader Levie Bonn, die op 23 april 1943 samen met mijn grootmoeder, Hanna Diamant, vermoord werd in Sobibor.

Ik heb Roosje Drilsma gekozen. Wij waren leerling op dezelfde  school.

Gaarne wil ik langs deze weg mijn korte impressie kwijt van het opbrengen van de Hr. de Miranda van Joodse bloede door een Nederlandse politie agent!

Ik heb nooit mijn grootouders, Moses en Rebecca Abram-de Paauw en Nathan en Rachel Berkelo-van Coevorden gekend. Ik ben blij als ik de namen van mijn grootouders lijflijk kan aanraken, want ik heb ze zo gemist

Ik gedenk plechtig het gezin Groenteman-Kroonenberg dat rond 1940 op ons adres heeft gewoond.